Ratten hebben hele gevoelige luchtwegen, dit mede omdat ze afstammen van de ratten die als proefdier gehouden zijn. Hierdoor kunnen ze niet tegen stof, rook of tocht. Maar ze zijn ook héél erg vatbaar voor virussen en bacteriën. Ratten worden dus heel snel verkouden en als hier niets aan gedaan wordt gaan ze eraan dood. Onderschat een luchtweginfectie nooit! Op deze pagina kun je lezen hoe je het kunt herkennen, wat het veroorzaakt, hoe je het kunt voorkomen én genezen.

Een rat met een luchtweginfectie kun je herkennen aan niezen, zwaar ademhalen, schokkend ademhalen, snotteren, opgezette vacht en rood snot (poryfine) om de neus en ogen. Ook kunnen ze gaan knarsen en hun ademhaling klinkt pruttelend. De rat wil niet meer spelen en gaat meer slapen. Hij kan ook zijn oogjes halfdicht houden en met zijn oortjes naar beneden zitten. Een rat met een luchtweginfectie hoeft niet al deze symptomen te vertonen, meestal (en als je er vroeg bij bent) zie je er maar één of twee of meer.

Een gezonde rat kun je niet horen ademhalen! Alleen als hij heel hard snuffelt naar iets, dan hoor je bij alle dieren en mensen hun ademhaling. Als je rat piepend of schokkend adem haalt is dat een slecht teken. Een gezonde rat doet dat absoluut niet. Ratten die een luchtweginfectie hebben kunnen ook nog gaan reutelen, toeteren of pruttelen. Sommige mensen vinden het klinken als een koffiezetapparaat.

Enkele oorzaken van niezen:

- Parfum of deodorant luchten
- Rook van sigaretten of wierrook
- Viezigheid in de kooi van ontlasting en urine
- Tocht
- Ziekte
- Stress

Je kunt voorkomen dat je ratten het benauwd krijgen door dus niet te roken op de kamer waar de ratten staan. Spuit er ook niet met deo of parfum en hou je kooi netjes schoon. Zet de rattenkooi ook niet op een plek waar het tocht, maar zorg wel altijd voor genoeg frisse lucht. Een traliekooi is daarom ook beter dan een dichte kooi van plastic of glas zoals een omgebouwd aquarium of een duna kooi.

Hoe kun je een luchtweginfectie genezen?

De gouden regel is natuurlijk het op tijd naar de dierenarts gaan met een zieke rat! Liever één keer teveel dan één keer te weinig, daar zul je spijt van krijgen... Als je er op tijd bij bent krijg je waarschijnlijk gewoon een antibiotica van de dierenarts. Pas wel op met de dosering, want veel dierenartsen zitten er flink naast! Je kunt het op internet en op rattenfora nakijken. Je kunt ook een tweede dierenarts opbellen om het te vragen, meestal is dat geen probleem. En ratten onder de 3 maanden mogen niet alle soorten antibiotica hebben, dat moet je ook zelf in de gaten houden voor het geval je dierenarts dat niet weet. Dat allemaal neemt echter niet weg dat je ergens anders je medicijnen kunt kopen dan bij de dierenarts. Medicijnen gebruik je enkel op dierenartsadvies en koop je alleen bij de dierenarts!

Het kan zijn dat één antibiotica niet helpt. Dan is het heel belangrijk dat je terug naar de dierenarts gaat voor een andere soort antibiotica die wel werkt. Er zijn namelijk veel verschillende en het is een beetje uitproberen welke er goed werkt bij jouw ratje. Het komt heel vaak voor dat je meerdere antibiotica kuurtjes achter elkaar moet geven voordat je ratje helemaal beter is. Meestal is één kuurtje niet genoeg als je rat echt benauwd is, maar geen zorgen; de aanhouder wint! Let wel op dat je antibiotica kuurtjes altijd netjes moet afmaken, daar mag je niet zomaar mee stoppen. Wil je er om wat voor reden dan ook wel mee stoppen, doe dit dan altijd in overleg met de dierenarts.

Lees verder over medicijnen voor ratten...

Nadat je bij de dierenarts geweest bent en het snotteren blijft aanhouden, dan kun je samen met de antibiotica Bisolvon en/of Tussikind geven. Doe dit altijd in overleg met je dierenarts. Deze medicijnen kun je wel kopen bij de drogist of apotheek en ze horen door het drinkwater te gaan. Je kunt het beste de versie voor kinderen kopen. Alle ratten mogen hiervan drinken, ook al zijn er ratten in de groep die het niet nodig hebben, het kan geen kwaad. Let wel op dat je Bisolvon maar één maand mag geven, daarna kun je het beste een maandje wachten en dan mag je de Bisolvon weer voor één maand geven; om en om dus! Zelf doe ik dit ook zo met de Tussikind, want als je ze constant/teveel medicijnen geeft is dat ook weer niet goed.

Verder kun je nog vitamines extra gaan geven. Vraag hierover om meer info bij je dierenarts, want hij of zij kan je aanraden welke je het beste kunt nemen. Ze zijn er in pasta vorm voor dieren of in druppeltjes vorm die je door het drinkwater moet doen. En je kunt ook wat vaker groente of fruit proberen te geven.

Sommige dierenartsen zijn gespecialiseerd in homeopathie. Dat zijn medicijnen op kruidenbasis. Tussikind van hierboven is bijvoorbeeld ook homeopathisch. Je kunt ook je eigen dierenarts vragen om onder zijn of haar begeleiding weerstandsverhogende middelen aan de ratten te geven. Nisyleen is een homeopathisch middeltje voor de weerstand wat je kunt proberen als je rat maar niet beter wil worden, maar Nisyleen moet je wel eerst verdunnen voordat je het aan de ratten geeft of je moet er een kinderversie van kopen; Nisykind.

Met hele benauwde ratten kun je gaan stomen. Dat geeft ze tijdelijke verlichting. Neem de rat mee als je gaat douchen en dan gaan de luchtwegen weer een beetje open door het inademen van de stoom. Toen mijn ratje Cherry heel ziek was nam ik haar mee in de douche om te stomen, dan zette ik haar op een droge plek in een zeepbakje en daar bleef ze braaf zitten terwijl ik aan het douchen was. Je moet er vanzelfsprekend op letten dat je de rat niet nat maakt. Als je klaar bent met stomen moet je de rat heel voorzichtig weer laten wennen aan de normale temperatuur. Laat hem nog even in de douchecabine staan terwijl jij je aan het afdrogen bent. En zet je rat daarna nog even in de badkamer neer met de deur dicht (in een transport bakje met veel handdoekjes). Zet vervolgens de deur op een kiertje en laat je rat op die manier langzaam weer wennen aan het temperatuurverschil. Als je hier niet heel voorzichtig mee bent kun je de rat nog zieker maken!

Let op! Laat een rat die net heeft gestoomd langzaam weer wennen aan de normale temperatuur!

Nog een hele goede tip is een neusspray voor baby's, dat is een simpele zoutoplossing. Het is een hele zachte neusspray die je voor je ratje 8x per dag mag gebruiken. Hou de rat vast en hou de spray een halve cm voor het neusgat en spuit. Soms moet je een aantal keer achter elkaar spuiten voordat het gelukt is. Zelf heb ik hele goede ervaringen met deze neusspray, maar nogmaals: geef medicijnen alleen op advies van je dierenarts! En je mag ook geen neusspray zelf maken met gewoon water, want het moet echt die speciale zoutoplossing zijn. Je kunt deze neusspray die eigenlijk bedoeld is voor baby's kopen bij de apotheek.

Een rat die niest kan een luchtweginfectie hebben. Als je hier niet op tijd mee naar de dierenarts gaat wordt het erger; de rat gaat pruttelend ademhalen en krijgt het benauwd. Hij gaat zich slecht voelen en wil niet meer spelen, hij zal in een hoekje alleen gaan zitten met zijn vacht overeind en hij kan daarbij ook knarsen. De luchtweginfectie zorgt dan voor symptomen die je bijvoorbeeld ook bij mensen met astma ziet. Een hele benauwde rat kan zelfs een blauwe tong en blauwe voetjes krijgen door zuurstof tekort! In het begin zit het slijm alleen in het neusje en daardoor gaat de rat reutelen, dat is een zware ademhaling die klinkt als toeteren of pruttelen. Als je er niet op tijd bij bent gaat het slijm ook in de longen zitten en dan wordt het echt gevaarlijk. Nu kan de rat ook nog eens een longontsteking oplopen. De rat kan een klikkende ademhaling krijgen, zo moeilijk wordt het voor hem om te ademen. Zijn hartje moet zo hard werken om zuurstof in het bloed te pompen dat het hart ermee stopt. Of de rat verstikt in zijn eigen slijm...

Naar de dierenarts dus als je ratten niezen! Het valt goed te behandelen zolang je er maar op tijd bij bent. Hoe langer de rat al ziek is, hoe moeilijker het is om hem beter te krijgen.

Als je alles hebt geprobeerd wat hierboven staat om je rat beter te krijgen, maar hij reutelt of niest na bijvoorbeeld een jaar nog steeds, dan kan de dierenarts een chronische luchtweginfectie als diagnose stellen. Dit betekend dat de rat niet meer beter zal worden en dat je het hem alleen nog maar comfortabel kunt proberen te maken. Ratten die dit hebben worden ook wel chronische reutelaars genoemd. Zo'n rat is dus permanent benauwd. Het kan ook zijn dat het met vlagen komt, dus dat de rat een week gezond kan lijken en dan weer ineens een week heel erg pruttelt, maar het kan ook zo zijn dat hij alleen gaat reutelen als hij last krijgt van stress. En dat zie je soms bij oude ratten.

Een chronische reutelaar hoeft niet per sé pruttelend adem te halen, hij kan ook constant niezen. Er zijn dus verschillende vormen. Een lichte vorm kan verergeren als de rat ouders wordt of stress krijgt. Je kunt het ietsje verlichten met bijvoorbeeld de neusspray en hoestsiroop die hierboven besproken werden.

Soms moet zo'n rat af en toe weer antibiotica krijgen als hij het echt te benauwd krijgt. Ratten kunnen ook chronische reutelaars worden als ze hun hele leven op een verkeerde bodembedekking hebben gestaan die veels te stoffig was, of als ze hun hele leven op een kamer hebben gestaan waar veel sigaretten gerookt werden. Hun luchtwegen zijn in die lange tijd dan al zo beschadigd dat ze niet meer beter kunnen worden.

Zeg nooit zelf dat de rat chronisch ziek is! Dat kan alleen de dierenarts! Geef het nooit te snel op, vaak vallen er nog een hoop dingen te proberen.